Een startup oprichten: rechtsvorm kiezen en goed beginnen

Je bedrijf oprichten is de saaiste beslissing die je als founder neemt, en tegelijk een van de makkelijkste om er duur de mist mee in te gaan. Kies je de verkeerde rechtsvorm, dan moet je die misschien eerst weer ontmantelen voordat je kunt ophalen. Richt je op de verkeerde plek op, en investeerders maken stilletjes een boog om je heen. Sla het founderspapierwerk over, en jaren later kom je erachter dat niemand het bedrijf ooit zijn eigen intellectueel eigendom heeft toegekend.

Het goede nieuws: voor de meeste startups met durfkapitaalambities is het juiste antwoord uitgesleten en saai. De kunst zit in de timing, in welke rechtsvorm bij je werkelijke ambitie past, en in weten welke documenten er op dag één toe doen en welke kunnen wachten.

In deze gids lees je wanneer je moet oprichten, hoe je kiest tussen een LLC en een C-corporation, waarom investeerders aansturen op een Delaware C-corp, en welk founderspapierwerk de vervelendste vroege ruzies voorkomt.

Wanneer je echt moet oprichten

Founders vragen veel te vroeg: „moet ik nu al oprichten?" Zolang je in je eentje een idee verkent, zonder co-founder, zonder klanten en zonder investering, levert een rechtspersoon vooral kosten en administratieve verplichtingen op en verder weinig. Het moment om te handelen breekt aan zodra je iets echts te beschermen of te delen hebt.

Twee signalen zijn glashelder. Het eerste is een co-founder aan boord halen: zodra je equity gaat verdelen, heb je een entiteit nodig die aandelen kan uitgeven, plus een papieren spoor dat de verdeling echt en vested maakt. Het tweede is extern geld: geen investeerder koopt equity in iets dat juridisch niet bestaat. Een derde, zachter signaal zijn je eerste betalende klanten of elke serieuze aansprakelijkheid, het punt waarop de bescherming die een bedrijf tegen persoonlijke aansprakelijkheid biedt, begint te tellen.

LLC of C-corporation: volg je ambitie

De keuze van je rechtsvorm klinkt technisch, maar draait om één vraag: bouw je een bedrijf van durfkapitaalformaat dat geld gaat ophalen en equity aan een team toekent, of een kleiner bedrijf dat je zelf bezit en runt?

Wil je durfkapitaal ophalen, een cap table opbouwen en equity en stock options uitdelen, dan is een C-corporation vrijwel zeker de juiste keuze, want het is de enige vorm die dat allemaal soepel doet. Bouw je daarentegen een winstgevend bedrijf in eigen handen, zonder externe investeerders, dan is een LLC simpeler, goedkoper en fiscaal gunstiger. De fout die founders maken: voor de eenvoud een LLC kiezen en daarna alsnog durfkapitaal willen ophalen, wat meestal een kostbare omzetting later afdwingt.

Waarom investeerders een Delaware C-corp willen

In de VS is de standaard niet zomaar een C-corp, maar specifiek een Delaware C-corp, en de reden is wrijving, of beter: het ontbreken ervan. Delaware heeft een eeuw aan beproefd ondernemingsrecht, een rechtbank die gespecialiseerd is in zakelijke geschillen, en gestandaardiseerde documenten die elke startupadvocaat en investeerder al kent. Die voorspelbaarheid maakt financieringsrondes snel en goedkoop.

Daardoor verwachten de meeste durfkapitaalinvesteerders een Delaware C-corp, en sommige stappen domweg in niets anders. Richt je daar meteen op, dan bespaar je jezelf later een omzetting onder de druk van een lopende deal. Dat wil niet zeggen dat Delaware klopt voor een bedrijf buiten de VS of buiten het durfkapitaalspoor, maar wijst je kaart richting Amerikaans durfkapitaal, dan is dit de geasfalteerde weg.

38%

Het founderspapierwerk dat er echt toe doet

De oprichting indienen is het makkelijke deel; in de documenten eromheen lopen founders de schade op. Een handvol ervan weegt enorm zwaar, en juist die regel je aan het begin spotgoedkoop goed.

1. Founderaandelen met vesting

   Geef vanaf dag één founderaandelen uit met vesting. Nog niet vested founder-equity is je belangrijkste bescherming tegen een co-founder die vroeg vertrekt met een enorm belang, een verhaal dat we helemaal uitspellen in onze gids over vesting en cliffs bij startups.

2. Overdracht van intellectueel eigendom

   Elke founder moet het intellectueel eigendom dat hij voor het bedrijf maakte aan het bedrijf overdragen. Zonder dat bezit de startup zijn eigen product juridisch misschien niet, en dat is een dealbreker bij het due diligence.

3. Dien je 83(b)-keuze op tijd in

   Krijg je aandelen met vesting, dan kan de 83(b)-keuze (in de VS binnen 30 dagen ingediend) je later een grote, vermijdbare belastingaanslag besparen. De deadline is keihard en wie hem mist, kan dat niet meer terugdraaien.

4. Bestuursbesluit en EIN

   Neem de oprichtingsbesluiten van het bestuur en regel een fiscaal nummer, zodat het bedrijf op eigen naam een bankrekening kan openen, contracten kan tekenen en mensen kan betalen.

Schiet in de beginfase niet door met juristen

Oprichten verleidt founders tot twee tegengestelde fouten. De eerste: niets doen tot een crisis je dwingt. De tweede: duizenden euro's uitgeven aan maatwerk-juristerij voordat er een bedrijf is. Allebei verspillen ze middelen die je niet hebt.

Voor de meeste vroege startups zijn standaard oprichtingsdocumenten precies goed, het soort dat accelerators en op startups gerichte advocaten als sjabloon aanleveren. Ze zijn in de praktijk getest, investeerders herkennen ze, en ze kosten een fractie van maatwerk. Bewaar dat dure, op maat gemaakte juridische advies voor wanneer je echt ongewone complexiteit hebt. Tot die tijd is saai en standaard een pluspunt, want zo wordt de equity die je zorgvuldig tussen co-founders verdeelde ook echt afdwingbaar eigendom.

De oprichtingschecklist

• Wacht op een signaal: een co-founder, een investeerder of echte aansprakelijkheid, niet eerder.
• Stem je rechtsvorm af op je ambitie: een C-corp voor de durfkapitaalkoers, een LLC als je het zelf financiert.
• Kies standaard Delaware als je achter Amerikaans durfkapitaal aan gaat.
• Regel vesting, de overdracht van intellectueel eigendom en de 83(b) aan het begin, want nu kost het weinig en later is het rampzalig om recht te trekken.
• Gebruik standaardsjablonen; bewaar je budget voor maatwerk-juristerij voor echte complexiteit.

De oprichting wordt nooit het onderdeel van je bedrijf waar je trots op bent, maar het is wel het fundament waarop al het andere rust: de cap table, de financiering, de equity die je je team geeft. Krijg je de rechtsvorm en het founderspapierwerk vroeg op orde, dan hoef je er nooit meer aan te denken. En ben je klaar om de co-founder aan boord te halen voor wie deze documenten geschreven zijn, dan is het netwerk van Foundersbase gebouwd voor die zoektocht.